:مقدمه

ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده یکی از مهم‌ترین تکالیف قانونی فصلی برای مودیان مشمول این قانون محسوب می‌شود. با استقرار سامانه مودیان و اجرای قانون تسهیل، شیوه تنظیم و ارسال اظهارنامه دچار تغییرات اساسی شده است. در حال حاضر، بخش عمده اطلاعات اظهارنامه به‌صورت پیش‌فرض و بر اساس صورتحساب‌های الکترونیکی ثبت‌شده در سامانه مودیان تهیه می‌شود و مسئولیت بررسی، اصلاح و تکمیل نهایی آن بر عهده مودی است

در این راهنما، مراحل ارسال اظهارنامه ارزش افزوده در سال ۱۴۰۴، مدارک مورد نیاز، مهلت‌های قانونی، جرایم و نکات مهم به زبان ساده و کاربردی توضیح داده شده است

 

فرآیند جدید ارسال اظهارنامه ارزش افزوده چگونه است؟

 

پس از راه‌اندازی سامانه مودیان، ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده دیگر به‌صورت کاملاً دستی انجام نمی‌شود. مودیان ابتدا وارد درگاه خدمات مالیاتی شده، اظهارنامه پیش‌فرض خود را مشاهده می‌کنند و در صورت نیاز، اطلاعات مربوط به معاملات خارج از سامانه مودیان را تکمیل می‌نمایند. در نهایت، اظهارنامه پس از تأیید نهایی ثبت و ارسال می‌شود

نکته مهم این است که استفاده از ابزارهای فروشگاهی متصل به سامانه (مانند کارتخوان‌های اندرویدی) باعث می‌شود اطلاعات فروش به‌صورت خودکار در اظهارنامه لحاظ گردد و احتمال خطا کاهش یابد

 

مراحل گام‌به‌گام ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده

 

گام اول: ورود به سامانه مالیاتی

 

مودی باید به نشانی my.tax.gov.ir مراجعه کرده و با نام کاربری و رمز عبور اختصاصی وارد پنل مالیاتی خود شود

 

گام دوم: انتخاب پرونده مالیاتی

 

پس از ورود به داشبورد، از بخش «فهرست پرونده‌های مالیاتی»، پرونده موردنظر را انتخاب کرده و سپس گزینه «ورود به سامانه ارزش افزوده» را فعال کند

 

گام سوم: انتخاب اظهارنامه بر اساس قانون تسهیل

 

در سامانه ارزش افزوده، گزینه‌ای با عنوان «تسلیم اظهارنامه بر اساس حکم ماده ۳ قانون تسهیل تکالیف مودیان» وجود دارد که باید انتخاب شود. این گزینه مربوط به رویه جدید و مبتنی بر سامانه مودیان است

 

گام چهارم: پاسخ به پرسش‌های اولیه

 

سامانه پیش از نمایش جداول اصلی، چند سؤال درباره نوع فعالیت، نرخ‌های خاص مالیاتی (مانند طلا، صادرات، کالاهای خاص یا معاف) مطرح می‌کند. پاسخ

به این سؤالات تعیین می‌کند کدام جداول برای مودی فعال شود

 

گام پنجم: بررسی و تکمیل جداول اظهارنامه

 

:در این مرحله، مودی وارد فرم اصلی اظهارنامه می‌شود که شامل بخش‌های زیر است

 

اطلاعات فروش کالا و خدمات♦️

اطلاعات فروش ثبت‌شده در سامانه مودیان به‌صورت خودکار نمایش داده می‌شود. اگر فروشی خارج از سامانه انجام شده باشد، باید در ستون مربوطه

به‌صورت دستی درج گردد

 

اطلاعات خرید کالا و خدمات♦️

در این بخش نیز خریدهای ثبت‌شده در سامانه مودیان بارگذاری شده و خریدهای خارج از سامانه باید توسط مودی اضافه شود

 

محاسبه اعتبار و بدهی مالیاتی♦️

پس از تکمیل اطلاعات خرید و فروش، سامانه به‌صورت خودکار مالیات پرداختی، مالیات دریافتی و مانده بدهی یا بستانکاری را محاسبه می‌کند

 

گام ششم: ثبت نهایی اظهارنامه

 

در پایان، مودی باید صحت اطلاعات را تأیید کرده و اظهارنامه را ارسال کند. در صورت بدهکار بودن، امکان پرداخت آنلاین فراهم است و در صورت بستانکار بودن، می‌توان درخواست انتقال اعتبار یا استرداد وجه ثبت کرد

 

مدارک لازم برای ارسال اظهارنامه ارزش افزوده

 

:برای جلوگیری از بروز مشکل در زمان تکمیل اظهارنامه یا رسیدگی مالیاتی، نگهداری اسناد زیر ضروری است

 

• گواهی ثبت‌نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده✔️

• دفاتر قانونی و اسناد حسابداری✔️

• صورتحساب‌های خرید و فروش مشمول مالیات✔️

• مدارک پرداخت و دریافت‌های بانکی✔️

• اسناد بیمه و تأمین اجتماعی✔️

• اسناد گمرکی واردات و صادرات✔️

• اظهارنامه‌های تأییدشده دوره‌های قبل✔️

 

مدت نگهداری اسناد

 

مطابق قانون، مودیان موظف‌اند کلیه اسناد و مدارک مالی را حداقل ۱۰ سال نگهداری کنند

 

اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده چیست؟

 

اظهارنامه ارزش افزوده یک گزارش رسمی است که در آن، مودی میزان مالیات دریافتی از مشتریان و مالیات پرداختی بابت خریدها را اعلام می‌کند. این اظهارنامه نقش مهمی در شفاف‌سازی فعالیت‌های اقتصادی و تعیین مالیات نهایی دارد

 

اهداف اصلی اظهارنامه

 

• اعلام خرید و فروش مشمول مالیات✔️

• محاسبه بدهی یا اعتبار مالیاتی✔️

• رعایت مقررات و جلوگیری از جرایم مالیاتی✔️

 

نرخ مالیات بر ارزش افزوده در سال ۱۴۰۴

 

بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۴، نرخ عمومی مالیات بر ارزش افزوده ۱۰ درصد تعیین شده است. البته برخی کالاها و خدمات، مانند کالاهای اساسی، دارو و خدمات درمانی، یا دارای نرخ کمتر هستند یا به‌طور کامل از مالیات معاف‌اند

 

چه کسانی موظف به ارسال اظهارنامه هستند؟

 

تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی که مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده هستند، موظف‌اند در هر فصل اظهارنامه خود را ارسال کنند؛ حتی در صورتی که هیچ فعالیتی نداشته باشند

 

نکته مهم

 

کسب‌وکارهای بدون فعالیت نیز باید اظهارنامه صفر ارسال کنند. عدم ارسال اظهارنامه صفر هم مشمول جریمه خواهد بود

 

مهلت قانونی ارسال اظهارنامه ارزش افزوده

 

اظهارنامه ارزش افزوده به‌صورت فصلی ارائه می‌شود و مهلت آن معمولاً یک ماه پس از پایان هر فصل است. در برخی دوره‌ها، سازمان امور مالیاتی با صدور بخشنامه، مهلت ارسال را تمدید می‌کند

 

جرایم عدم ارسال یا ارسال نادرست اظهارنامه

 

:بی‌توجهی به تکالیف ارزش افزوده می‌تواند منجر به جرایم سنگین شود، از جمله

•  

• جریمه عدم ثبت‌نام در موعد مقرر✔️

• جریمه عدم تسلیم اظهارنامه✔️

• جریمه عدم صدور صورتحساب✔️

• جریمه ارائه اطلاعات نادرست یا کتمان فروش✔️

 

مزایای ارسال به‌موقع اظهارنامه

 

:ارسال صحیح و به‌موقع اظهارنامه فقط یک الزام قانونی نیست، بلکه مزایای مهمی دارد

•  

• جلوگیری از جرایم و خسارت‌های مالی✔️

• امکان استرداد یا انتقال اعتبار مالیاتی✔️

• افزایش شفافیت مالی کسب‌وکار✔️

• تسهیل مدیریت مالی و حسابداری✔️

 

سخن پایانی

 

ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده در سال ۱۴۰۴ به‌طور کامل با سامانه مودیان گره خورده است. مودیان باید اظهارنامه پیش‌فرض را با دقت بررسی کرده، اطلاعات معاملات خارج از سامانه را تکمیل کنند و در مهلت مقرر آن را ارسال نمایند. رعایت این فرآیند، علاوه بر جلوگیری از جرایم، نقش مهمی در نظم مالی و اعتبار کسب‌وکار دارد